آداب دیدار با خانواده شهدا
برنامه دیدار باخانواده شهدا یکی از زیباترین و مؤثرترین فعالیت ها در حوزه دفاع
مقدس است. این دید و بازدیدها برای دو طرف سودمند و مفید است ،چه برای
دیدارکنندگان که از نزدیک با زندگی خانواده شهدا آشنا شده و به تقویت بنیه
معنوی و فکری آنان کمک می شود و چه برای خانواده ها که سبب دلگرمی
آن بزرگواران میشود. درادامه به برخی از نکات در این باره اشاره خواهد شد:
چه برنامه هایی در دیدارها داشته باشیم؟
اینکه چه برنامه هایی برای دیدار داشته باشیم اهمیت فوق العاده ای دارد که تاثیر
به سزایی در ذهن مخاطب و حتی در ذهن خانواده شهدا خواهد داشت.
پس سعی شود از قبل روی آن فکر شود تا پختگی لازم را پیدا کنند.
البته باید همیشه این نکته را به ذهن داشت که خداوند به ما توفیق وسیله بودن را
داده و ما باید تمام سعی مان را بکنیم ولی تمامی قلوب و امور بدست وی است.
پس اگر نیت را خالصانه تر کنیم ،خدا راهش را باز می کند
- پیشنهاد می شود در ابتدای مجلس تلاوت آیاتی چند از کلام الله مجید به منظور
هدیه به شهید بزرگوار داشت. حال این آیات را می توان تفألی انتخاب کرد و یا
سیری از آیات را دنبال کرد و یا آیات مرتبط با جهاد و شهادت را انتخاب کرد.
برخی از این آیات عبارتند از: سوره مبارکه توبه آیات 111 و 19-22، سوره مبارکه
آل عمران آیات 138-142 و 169-174، سوره مبارکه احزاب آیات 22-24 و سوره
مبارکه بقره آیات 154-157، سوره مبارکه نسا آیات 66-70.
- آنچه بیشتر در این جلسات پی گرفته می شود گپ و گقتگویی با خانواده های
شهدا،خبر گرفتن از حال و احوال آنان و بیان خاطراتشان است.
حتما از قبل یکسری سوالات پخته شده طراحی شود تا از حضور در جوار این
عزیزان کمال استفاده برده شود و بحث به نقاط مفید کشیده شود.
باید دقت در طرح سوال داشت تا کمال احترام به این عزیزان حفظ شود.
دیدن آلبوم عکس، فیلم، دست خط، وصیت نامه و دیگر وسایلی که مربوط به
شهید بزرگواشان باشد نیز از جذابیت های بالایی برخوردار است. از جمله
سوالاتی که می توان مطرح کرد پرس و جو درباره سبک زندگی شهید،
خلقیات، روابط با دیگران به خصوص خانواده، خاطرات برجسته، فعالیت ها،
مناجات و عبادات، ولایت پذیری، درس و دانشگاه، حجب و حیا و... است.
برای طرح سوال خوب، لازم است از قبل با زندگی شهید آشنا باشید در غیر
این صورت سعی کنید با سوالات کلی بحث را پیش برید.
در صورت امکان خوب است به افراد فرصت داده شود تا سوالاتی که در ذهن
خود دارند را بپرسند.
- در صورت امکان و فرصت می توان با خانواده ها هماهنگ کرد و از یک سخنران
یا مداح یا قاری دعوت نمود تا قبل یا پس از گپ و گفتگو مجلس را مزین به تلاوت
قرآن، ذکر اهل بیت و ... کند.
- یکی از برنامه هایی که می توان در دیدارها داشت پخش کلیپ بخصوص کلیپهایی
مرتبط با شهید همان خانه می باشد. همچنین کلیپ های زیبا از فضای دفاع مقدس و
یا کلیپ هایی از دیدار حضرت آقا با خانواده معظم شهدا و جانبازان بر زیبایی مجلس
می افزاید.
برای این کار لازم است از قبل تجهیزاتی برای این کار تعبیه شود. همچنین می توان
از خانواده شهید اجازه گرفت تا دست نوشته ها، نامه ها و وصیت نامه شهید را نیز
قرائت کرد.
- قبل برنامه می توانید از خانواده جویا شوید تا اگر امکان دارد همرزمان و دوستان
و نزدیکان شهید دعوت شوند تا در برنامه حضور داشته باشند و از خاطرات آن ها
نیز بهره برد.
- یکی از نکات مهم این است که وسایلی همچون دوربین فیلم برداری، عکاسی،
لپتاپ، اسکنر و... همراه برده شود و تا حد امکان این جلسات و محتویات آن مستند
شود تا خاطرات خام و عکس و فیلم این عزیزان برای نسل های بعد بماند.
- قبل از هر دیدار میتوان آمادگی برای دیدارکنندگان ایجاد کرد واین آمادگی به ارتقاء
کیفیت جلسه می افزاید.
بطورمثال زندگینامه و وصیتنامه شهید را در اختیار اعضایی که برای شرکت در دیدار
آماده اند، قرار داد. بعدازهر دیدار نیز می توان محتوای دیدار و تاثیرگذاری دیدار بر تیم
دیدار کننده بررسی شود.
- گرفتن گل وشیرینی برای مادر شهید از طرف فرزند وی بر زیبایی برنامه می افزاید.
همچنین خوب فکر شود و هدایایی برای خانواده شهید تهیه شود که بیشتر برایشان
کارایی داشته باشد.
- دعوت همه قشری به این برنامه از امور خوبی است که تجربه شده. درکل لازم
نیست افراد شرکت کننده کسانی باشند که با فضای دفاع مقدس آشنایی خوبی
دارند بلکه می توان با سعه صدر افرادی که کمتر با وادی شهادت ناآشنا هستند
را برای برنامه های عمومی دعوت خاص نمود. البته باید کار را مدیریت کرد.
- بطور کل بهتر است ارتباط با خانواده ها مستمر باشد. برای تداوم ارتباط با این
عزیزان بهتر است در طول سال ارتباط تلفنی حفظ شود و در مراسم های مختلف
از حضورشان بهره برد. در ایام مختلف مانند ولادت ائمه، روز مادر، روز پدر، عید غدیر،
نوروز و یا دیگر اعیاد کارت پستال و یا دیگر بسته های فرهنگی برای خانواده ها ارسال
کرد.
در بسته های فرهنگی می توان فیلم ها و عکس ها و مستنداتی که بعضا مربوط به
شهید آن خانواده می باشد ارسال کرد. همچنین می از آنان خواست تا هر کاری که
پیش آمد اطلاع دهند تا در حد امکان بتوان کمک حالشان بود.
- در حین دیدار یک نفر می تواند مسئول باشد تا بطور نامحسوس وضعیت جسمانی و
معیشتی خانواده شهید را بررسی کند و مشکلاتشان را یادداشت کند تا در اولین
فرصت پیگیری های لازم جهت رفع آن مشکلات صورت گیرد.
همچنین مسائلی از قبیل تغییر آدرس، شماره تماس و... ثبت شود تا پرونده های
شهدا در دبیرخانه یادواره به روز شود و نسل های آتی نیز بتوانند چنین مراسم هایی
داشته باشند.
- وجود بزرگترهایی همچون روحانیون ، سرداران، اساتید و... علاوه برآنکه به آنان
کمک می کند تا وظایف خویش را یادآور شوند بر وزن برنامه نیز می افزاید و به مفیدتر
شدن گپ و گفت کمک کند. حتی برخی اوقات وجود آنان لازم است!
- پیشنهاد جدی می شود بازتاب این دیدارها در یادواره بصورت هنرمندانه در قالب های
مختلف مانند پخش کلیپ، نمایش عکس و برد و نشریه و... انجام گیرد. این کار کمک
می کند تا دیگران از زیبایی های برنامه مطلع شوند و رغبت بیشتری به حضور در
مراسم پیدا کنند.
نکات اجرایی، هماهنگی های لازم
- اولین اقدام جمع آوری اطلاعات مربوط به خانواده شهدا و جانبازان و راه های ارتباطی
با آنان است. برای بدست آوردن این اطلاعات می توان ازطرق مختلف اقدام نمود. بطور
مثال پیگیری از طریق سپاه استان، بنیاد شهید، پایگاه بسیج محل و اهالی مساجد
اطراف و... می توان مشخصات بسیاری از خانواده های شهدا را پیدا نمود.
- قدم بعدی که قبل برگزاری برنامه لازم است آشنایی اولیه ونزدیک از وضعیت سنی ،
معیشتی و فرهنگی آن بزرگواران است. اکثرخانواده ها پا به سن گذاشتند و احتمالا
پذیرایی مهمان برایشان سخت باشد.
از قبل وضعیت معیشتی خانواده ها بررسی شود و براورد کرد که حضور چه تعداد
میهمان و چه میزان برنامه ای برای خانوداه ها مزاحمت ایجاد نمی کند. همچنین
لازم است برنامه های دیدار بسیار ساده برگزار شود و به خانواده ها تاکید شود
که پذیرایی در حد چای و شربت بیشتر انجام نشود .
- در صورت امکان و بسته به شرایط دیدارکنندگان بهتر است این برنامه هر هفته یا
هر دوهفته بصورت منظم برگزار شود تا دیدارکنندگان بتوانند برنامه خود را متناسب
با آن تنظیم کنند.
- ایام خاص مانند روز مادر و روز پدر را از دست ندهیم! گاهی اوقات سرزدن مختصر
به خانواده ها در این ایام تاثیر دوچندان دارد.
ملاحضات لازم در دیدار با خانواده معظم شهدا
1- زمان دیدارو برنامه به خواست و شرایط خانواده تنظیم شود.
2- در دیدار منزل شهید با اجازه آنان، اقلام پذیرایی با خود به همراه برده شود.
3- هیچ کدام از وسایل و آثار شهید از خانواده گرفته واز منزل خارج نشود.
4- هیچ گونه وعده ی خارج از اختیارات و تواناییها به خانواده شهید داده نشود.
5- مراعات حال و شرایط خانواده در دیدار ها و دعوت ها در نظر گرفته شود.
6- از تحت فشار قراردادن عاطفی خانواده برای بیان خاطرات سخت، جلوگیری شود.
7- اهدای هدایای ماندگار و قابل استفاده و ارزشمند به خانواده شهید پیش بینی
شود.
8- شماره تلفن خانواده ها در دسترس عموم قرار نگیرد.
9- برای بهره گیری از خاطرات خانواده شهید، در پرسیدن سوالها دقت شود و توجیه و
هماهنگی بین نفرات برای پرسیدن سوالها در نظر گرفته شود.
10- از کنکاش و کنجکاوی در مسائل خانوادگی و خصوصی خانواده ها بشدت پرهیز شود.
11- از معطل نگه داشتن خانواده ها در دیدارها و مراسم ها بشدت پرهیز شود.
12- نفر مرتبط با خانواده ها ترجیحا ثابت باشد و از وصل شدن افراد مختلف به ایشان
پرهیز گردد.